Yapay zekâ görünürlük sözlüğü.
GEO, AEO, llms.txt… Bu alanın terimleri hızla çoğaldı. Hepsinin sade Türkçe karşılığı burada — jargon değil, ne işine yaradığı.
AI Görünürlüğü nedir?
AI görünürlüğü; ChatGPT, Gemini, Claude ve Perplexity gibi yapay zekâ araçlarının, kullanıcılar tavsiye istediğinde bir işletmeyi ne sıklıkla önerdiğidir. Google sıralamasından farklıdır: yapılandırılmış veriye, güvenilir kaynaklardaki bahislere ve yapay zekânın okuyabildiği içeriğe dayanır.
Ayrıntılı anlatGEO nedir?
GEO (Generative Engine Optimization — Üretken Motor Optimizasyonu); içeriği, veriyi ve marka sinyallerini yapay zekâ sistemlerinin seni kaynak göstermesi ve önermesi için optimize etme pratiğidir. Aramanın AI sohbetine taşındığı dünyada klasik SEO’nun yerini alır.
Ayrıntılı anlatAEO nedir?
AEO (Answer Engine Optimization — Cevap Motoru Optimizasyonu); web içeriğini, yapay zekânın doğrudan alıntılayabileceği net ve kısa cevaplar hâlinde yapılandırmaktır. GEO ile örtüşür; farkı, modelin birebir aktardığı 40-60 kelimelik cevap kapsüllerine odaklanmasıdır.
Ayrıntılı anlatllms.txt nedir?
llms.txt; sitenin kökünde duran (siten.com/llms.txt) ve yapay zekâ tarayıcılarına işletmenin özetini, önemli sayfalarını düz metinle sunan bir dosyadır. robots.txt ve sitemap.xml’in yapay zekâ çağındaki karşılığıdır.
Ayrıntılı anlatGörünürlük Payı (Share of Voice) nedir?
Görünürlük Payı; bir kategorideki yapay zekâ önerilerinin yüzde kaçının senin işletmene ait olduğunu gösteren orandır. Örneğin “İzmir’de kafe” sorularında AI 10 kez öneri yapıyor ve 3’ünde sen geçiyorsan görünürlük payın %30’dur. Tek tek sıralamadan farklı olarak, kategorideki toplam sesin ne kadarını kapladığını ölçer.
Ayrıntılı anlatAI botları (GPTBot, ClaudeBot) nedir?
AI botları; OpenAI’ın GPTBot’u, Anthropic’in ClaudeBot’u ve Google’ın Google-Extended’ı gibi, yapay zekâ modellerinin siteni okumak için gönderdiği tarayıcılardır. robots.txt dosyanla bu botlara izin vermezsen yapay zekâ içeriğini göremez ve seni öneremez. Google’a görünür olmak, bu botlara görünür olmakla aynı şey değildir.
Ayrıntılı anlatSchema.org (yapılandırılmış veri) nedir?
Schema.org; işletme adını, adresini, çalışma saatlerini ve hizmetlerini makinelerin anlayacağı biçimde etiketleyen bir işaretleme standardıdır. Yapay zekânın “bu bir diş kliniği, Alsancak’ta, şu saatlerde açık” gibi bilgileri kesin okumasını sağlar; tahmine değil, veriye dayalı önerilmeni kolaylaştırır.
Ayrıntılı anlatGrounding (kaynağa dayandırma) nedir?
Grounding; yapay zekânın bir soruyu yanıtlarken canlı web araması yapıp gerçek kaynaklara dayanmasıdır. Gemini’nin Google araması, ChatGPT’nin web arama özelliği bunu yapar. Grounding sayesinde AI güncel bilgiye ulaşır; işletmen hakkında okunabilir, güncel içerik yoksa bu aşamada öne çıkamazsın.
Ayrıntılı anlatPrompt (istem) nedir?
Prompt; bir kullanıcının yapay zekâya yazdığı soru ya da komuttur. GEO ölçümünde önemli olan, müşterilerinin gerçekten sorduğu promptlardır: “İzmir’de güvenilir bir diş kliniği önerir misin?” gibi. GeoRankScore taramaları, sektörüne ait bu gerçek promptları AI motorlarına sorarak nerede çıktığını ölçer.
Ayrıntılı anlatHalüsinasyon nedir?
Halüsinasyon; yapay zekânın emin bir dille yanlış ya da uydurma bilgi vermesidir. İşletmen hakkında okunabilir, doğru ve tutarlı içerik yoksa AI eksik bilgiyle yanlış şeyler söyleyebilir. Net, yapılandırılmış içerik hem doğru anılmanı hem de rakiplerin lehine yanlış anılmamanı sağlar.
Ayrıntılı anlat