Türkiye’de İşletmelerin %93’ü Yapay Zekânın Cevabında Yok

Türkiye’de bir müşteri artık "İzmir’de iyi bir diş kliniği önerir misin?" diye Google’a değil, giderek daha sık yapay zekâya soruyor. Peki bu soruların cevabında Türk işletmeleri var mı?

Ölçtük. 1.975 işletme için, o işletmenin kendi sektöründen gerçek bir soruyu yapay zekâya canlı olarak sorduk ve cevapta adının geçip geçmediğine baktık.

Sonuç sert:

Ölçtüğümüz işletmelerin %93’ü yapay zekânın cevabında hiç geçmiyor. Yalnızca %7’si öneri olarak anılıyor.

Bu, Eylül 2026 kesitidir ve güncel hâli her zaman AI Görünürlük Endeksi sayfasında durur.

Bu rakam neyi ölçüyor, neyi ölçmüyor?

Önce sınırı çizelim, çünkü bir istatistiğin değeri neyi kapsamadığını da söylemesinden gelir.

• Gerçek, canlı sorgudur. Simülasyon ya da anket değil. Web araması açık bir modele, müşterinin soracağı türden bir soru soruldu ve dönen cevap analiz edildi.
• Ölçüm ChatGPT üzerinden yapıldı. Örneklemin büyük kısmı ücretsiz taramadan geliyor ve ücretsiz tarama tek motor sorar. Yani doğru cümle "altı motorda görünmüyor" değil, "ChatGPT’de görünmüyor".
• İşletme adı yayınlanmaz. Yalnız kategori kırılımları paylaşılır ve bir kesitin yayınlanabilmesi için en az 30 işletme gerekir. Dört işletmeyle "şu sektörün %75’i" demek istatistik değil, gürültüdür.
• Örneklem bizim taramamızdan geçen işletmelerdir. Türkiye’nin tamamının rastgele örneklemi değil; yapay zekâda görünürlüğünü merak edip ölçtürmüş işletmelerdir. Bu, rakamı gerçekte olduğundan iyimser gösterebilir — çünkü konuyla hiç ilgilenmeyen işletme bu örnekleme hiç girmiyor.

Kategorilere göre tablo

Eylül 2026 kesiti. Tablo o ayın ölçümünü dondurur; güncel hâli AI Görünürlük Endeksi sayfasındadır.

İki şey dikkat çekiyor.

Birincisi: hiçbir sektör iyi durumda değil. En iyisi olan reklam ajanslarında bile on işletmeden dokuzu cevapta yok. Bu bir sektör sorunu değil, ülke çapında bir boşluk.

İkincisi: iki sektörde tam sıfır. Ölçtüğümüz 37 elektrikçinin ve 31 seyahat acentesinin hiçbiri anılmadı. Bunlar tesadüfen kötü olan sektörler değil; ikisi de müşterinin yapay zekâya sorması en muhtemel iş türlerinden ("acil elektrikçi", "nereye tatile gitsem"). Talep var, arz cevapta yok.

Peki sorun ne? Siteler kapalı değil

Akla ilk gelen açıklama "demek ki siteleri yapay zekâya kapalı" oluyor. Veriye göre değil.

Aynı dönemde 1.206 işletme sitesinde teknik denetim yaptık:

• %1 — AI botlarını açıkça engelliyor. Yani neredeyse kimse kapıyı kapatmış değil.
• %62 — sitesinde Schema.org yapılandırılmış verisi bulunuyor.
• %26 — sitesinde llms.txt dosyası var.

Kapı açık. Sorun, kapıdan girildiğinde okunacak bir şey olmaması ve işletmenin internetin geri kalanında yeterince anılmaması.

Not: bu üç oran, bizim taramamızdan geçmiş siteleri anlatır. Bu işletmelerin bir kısmı taramadan sonra eksiğini kapattığı için — özellikle llms.txt oranı — Türkiye ortalamasının üstünde olması beklenir.

Yapay zekâ neye göre öneriyor?

Bir motor bir işletmeyi önerebilmek için üç şeye ihtiyaç duyar:

1. Onu bulabilmek. Sitesi okunabilir olmalı, adı ve hizmeti açıkça yazılmalı.
2. Onu tanıyabilmek. Adı, adresi ve ne yaptığı her yerde aynı yazılmış olmalı; farklı yazımlar tereddüt üretir.
3. Ona güvenebilmek. Başkalarının yazdığı kaynaklarda — yorumlar, dizinler, haberler — tekrar tekrar geçmeli.

Üçünden biri eksikse motor riski almaz ve daha emin olduğu başka bir ismi söyler. Cevapta rakibinin çıkması, onun daha iyi olduğu anlamına gelmiyor; hakkında daha kolay emin olunabildiği anlamına geliyor.

Bu tablo neden şimdi önemli?

Çünkü boşluk kapanıyor. Bugün bir sektörde ilk hareket eden işletme, rakiplerinin henüz olmadığı bir cevaba yerleşiyor. Arama motorlarında bu pencere yıllar önce kapandı; yapay zekâ cevaplarında hâlâ açık.

%93’lük rakamın asıl anlamı bir felaket değil, bir zamanlama: bu iş henüz kimsenin yapmadığı bir iş.

Veriyi kullanmak isterseniz

Rakamlar serbestçe kullanılabilir; tek şartımız kaynak gösterilmesi. Kategori kırılımları, motor bazlı oranlar ve dönem arşivi AI Görünürlük Endeksi sayfasında; nasıl ölçtüğümüz ise metodoloji sayfasında adım adım yazıyor.

On işletmeden dokuzu, müşterisinin sorduğu soruda yok. Bunu değiştirmenin ilk adımı, kendi durumunu tahmin etmeyi bırakıp ölçmek.